[Học tiếng Trung cơ bản cho người Việt với ngữ pháp] Thanh mẫu và vận mẫu trong Pinyin hoạt động như thế nào

Bài liên quan:

Một âm tiết Pinyin thường có ba phần

Trong Pinyin, một âm tiết tiếng Trung thường gồm thanh mẫu, vận mẫu và thanh điệu. Có thể hiểu đơn giản: thanh mẫu là phần mở đầu, vận mẫu là phần còn lại của âm, còn thanh điệu là đường đi của giọng.

Âm tiết	Thanh mẫu	Vận mẫu	Thanh điệu
mā	m	a	一聲
hǎo	h	ao	三聲
zhōng	zh	ong	一聲

Người Việt có thể liên tưởng thanh mẫu với phụ âm đầu, vận mẫu với phần vần. Nhưng Pinyin không hoàn toàn giống cách ghép âm trong tiếng Việt, nên không nên đọc từng chữ cái theo thói quen tiếng Việt.

Thanh mẫu là phần mở đầu của âm tiết

Thanh mẫu là âm đứng đầu âm tiết. Ví dụ trong ma, thanh mẫu là m; trong hao, thanh mẫu là h. Một số thanh mẫu trong Pinyin nhìn quen với người Việt, nhưng cách bật hơi hoặc vị trí lưỡi có thể khác.

Pinyin	Thanh mẫu	Ví dụ
mā	m	媽 ♬
bā	b	八 ♬
tā	t	他 ♬

Với người Việt, điểm cần chú ý là Pinyin có nhiều cặp âm phân biệt bằng bật hơi, ví dụ b / p, d / t, g / k. Đây không chỉ là khác chữ viết, mà là khác cách phát âm.

Vận mẫu là phần sau thanh mẫu

Vận mẫu là phần đứng sau thanh mẫu. Nó có thể là một nguyên âm đơn như a, hoặc một cụm như ao, ang, ong. Thanh điệu thường đặt trên vận mẫu.

Pinyin	Vận mẫu	Ví dụ
mā	a	媽 ♬
hǎo	ao	好 ♬
máng	ang	忙 ♬

Không nên đọc vận mẫu bằng cách tách từng chữ cái rời rạc. Ví dụ ao là một vận mẫu, không phải đọc như hai âm tách biệt thật rõ.

Có âm tiết không có thanh mẫu

Một số âm tiết bắt đầu trực tiếp bằng vận mẫu, không có thanh mẫu rõ ở đầu. Khi đó, cả âm tiết chủ yếu là vận mẫu cộng với thanh điệu.

Pinyin	Cấu trúc	Ví dụ
ài	vận mẫu ai + 四聲	愛 ♬
èr	vận mẫu er + 四聲	二 ♬

Vì vậy không phải âm tiết nào cũng bắt buộc có thanh mẫu. Nhưng âm tiết nào cũng cần đọc đúng vận mẫu và thanh điệu.

Đừng nhầm chữ Pinyin với cách đọc tiếng Việt

Pinyin dùng chữ cái Latin, nhưng không phải tiếng Việt. Một số chữ nhìn giống nhưng phát âm khác. Đây là lỗi rất dễ gặp khi mới học.

Dễ nhầm	Cần nhớ
q không đọc như “qu” tiếng Việt	q là một thanh mẫu riêng trong Pinyin
zh không phải z + h đọc rời	zh là một thanh mẫu ghép
ong không nên đọc y hệt “ông” tiếng Việt	ong là vận mẫu Pinyin, cần nghe và bắt chước trực tiếp

Các dòng trên là lỗi so sánh, nên không cần thêm âm thanh.

Cách nhìn nhanh một âm Pinyin

Bước	Câu hỏi cần hỏi	Ví dụ với hǎo
1	Thanh mẫu là gì?	h
2	Vận mẫu là gì?	ao
3	Thanh điệu là gì?	三聲

Khi luyện đọc, đừng chỉ nhìn chữ cái. Hãy tách âm tiết thành thanh mẫu, vận mẫu, thanh điệu, rồi nghe âm mẫu để chỉnh lại cách đọc.

Tiếng Trung Hạo Ca