[Học tiếng Trung cơ bản cho người Việt với ngữ pháp] Thanh điệu tiếng Trung khác thanh điệu tiếng Việt như thế nào

Bài liên quan:

Tiếng Việt có thanh điệu, nhưng không thể ghép thẳng sang tiếng Trung

Người Việt đã quen với thanh điệu, nên khi học tiếng Trung sẽ dễ hiểu khái niệm “đổi giọng thì đổi nghĩa”. Nhưng bốn thanh trong tiếng Trung phổ thông không tương ứng trực tiếp với dấu sắc, huyền, hỏi, ngã, nặng trong tiếng Việt.

Điểm quan trọng khi luyện tiếng Trung là độ cao, hướng đi và độ ổn định của giọng. Cùng một âm ma, đổi thanh điệu thì nghĩa sẽ khác.

Thanh	Pinyin	Ví dụ	Cách đọc chính
一聲 ♬	mā	媽 ♬	cao, ngang, giữ đều
二聲 ♬	má	麻 ♬	đi lên rõ
三聲 ♬	mǎ	馬 ♬	xuống thấp rồi lên; trong câu thường đọc thấp, ngắn hơn
四聲 ♬	mà	罵 ♬	rơi nhanh, dứt khoát

Lỗi 1: đọc 一聲 quá nhẹ, giống 輕聲

Một lỗi khá thường gặp là người Việt đọc 一聲 chưa đủ cao và chưa đủ đều. Âm bị ngắn, nhẹ, giống như không có thanh rõ ràng. Nhưng 一聲 trong tiếng Trung cần được giữ ổn định ở vị trí cao, không đọc lướt như 輕聲 ♬.

Dễ sai	Nên sửa thành
đọc 媽 quá nhẹ, như âm phụ	媽 phải cao, ngang và rõ
đọc 一聲 ngắn như 輕聲	一聲 cần giữ độ cao ổn định

Hãy tưởng tượng 一聲 giống một đường thẳng cao: không lên, không xuống, cũng không đọc yếu.

Lỗi 2: đọc 三聲 giống thanh hỏi hoặc giọng rơi gãy trong tiếng Việt

Nhiều người Việt dễ đọc 三聲 theo cảm giác của thanh hỏi hoặc một kiểu giọng rơi gãy. Nhưng 三聲 tiếng Trung không phải chỉ “rơi xuống”. Khi đọc riêng, nó thường có hướng xuống thấp rồi lên. Khi nằm trong câu, nó thường được đọc thấp và ngắn hơn, không nên bẻ giọng quá mạnh.

Dễ sai	Nên sửa thành
馬 chỉ rơi xuống, không lên lại	馬 có hướng xuống thấp rồi lên
你好 đọc cả hai âm ba quá nặng	你好 đọc tự nhiên, âm đầu đổi cách đọc

Ở trình độ cơ bản, chỉ cần nhớ: 三聲 không nên đọc thành một cú rơi nặng rồi dừng lại. Nó phải có cảm giác thấp, và khi đọc riêng có phần đi lên ở cuối.

Lỗi 3: đọc 四聲 chưa đủ nhanh và dứt khoát

四聲 là thanh rơi nhanh. Người Việt đôi khi đọc 四聲 hơi dài, hoặc kéo thành cảm giác giống dấu huyền / nặng trong tiếng Việt. Nhưng 四聲 tiếng Trung nên gọn, rõ, và có lực rơi xuống.

Dễ sai	Nên sửa thành
罵 đọc kéo dài, thiếu lực	罵 rơi nhanh và dứt khoát

Không cần đọc quá mạnh như đang tức giận, nhưng cần đủ ngắn và rõ.

Lỗi 4: nhầm 輕聲 với một thanh cố định

輕聲 không phải là một thanh có đường đi rõ như 一聲, 二聲, 三聲, 四聲. Nó đọc nhẹ, ngắn, thường phụ thuộc vào âm đứng trước.

Ví dụ	Ghi chú
媽媽 ♬	âm 媽 thứ hai nhẹ hơn âm đầu
好嗎？ ♬	嗎 thường đọc nhẹ trong câu hỏi

Không nên đọc mọi âm nhẹ thành 一聲. Ngược lại, cũng không nên đọc 一聲 thành âm nhẹ.

Cách luyện nhanh cho người Việt

Thanh	Lỗi dễ gặp	Cách sửa
一聲	đọc nhẹ, thiếu độ cao	giữ cao và ngang
二聲	chỉ đọc cao, không đi lên rõ	bắt đầu thấp hơn rồi đi lên
三聲	đọc như một cú rơi nặng	đọc thấp; khi đọc riêng có hướng lên cuối
四聲	kéo dài, thiếu lực rơi	rơi nhanh, gọn
輕聲	đọc như một thanh đầy đủ	đọc nhẹ, ngắn

Khi luyện, đừng chỉ hỏi “thanh này giống dấu gì trong tiếng Việt?”. Hãy nghe xem giọng đang ngang, đi lên, xuống thấp rồi lên, rơi nhanh, hay đọc nhẹ.

Từ vựng và câu ví dụ