[Học tiếng Trung cơ bản cho người Việt với ngữ pháp] Cách tạo câu hỏi chính-phản trong tiếng Trung

Bài liên quan:

Câu hỏi chính-phản là gì?

Trong tiếng Việt, ta thường hỏi “có ... không?”. Tiếng Trung ngoài cách thêm 嗎 cuối câu, còn có một cách rất thường gặp: lặp lại phần chính theo dạng khẳng định + phủ định. Kiểu này gọi là câu hỏi chính-phản.

Loại câu hỏi	Mẫu tiếng Trung	Cách hiểu tiếng Việt
với động từ	V + 不 + V	có làm hay không
với tính từ	Adj + 不 + Adj	có ... không
với 有	有沒有	có hay không có

Động từ: V 不 V

Khi hỏi một người có muốn làm gì, có cần gì, có biết làm gì không, có thể dùng mẫu động từ + 不 + động từ.

Tiếng Trung	Tiếng Việt
你要不要收據？ ♬	Bạn có cần biên lai không?
他會不會開車？ ♬	Anh ấy có biết lái xe không?

要不要 là “muốn / cần hay không”, 會不會 là “biết làm / có khả năng hay không”. Đây không phải là hai hành động khác nhau, mà là một cách tạo câu hỏi.

Tính từ: Adj 不 Adj

Khi hỏi về trạng thái hoặc tính chất, có thể dùng tính từ + 不 + tính từ. Cách này gần với tiếng Việt “có ... không?”, nhưng tiếng Trung lặp lại tính từ.

Tiếng Trung	Tiếng Việt
這裡方不方便？ ♬	Ở đây có tiện không?
你今天忙不忙？ ♬	Hôm nay bạn có bận không?

Lưu ý: trong câu hỏi chính-phản với tính từ, thường không dùng 很. Vì vậy nói 忙不忙, không nói 很忙不忙.

Với 有: dùng 有沒有

有 không hỏi theo dạng 有不有 trong tiếng Trung phổ thông cơ bản. Cách tự nhiên là dùng 有沒有 ♬.

Tiếng Trung	Tiếng Việt
袋子裡有沒有鑰匙？ ♬	Trong túi có chìa khóa không?
你有沒有現金？ ♬	Bạn có tiền mặt không?

Người Việt dễ dịch “có ... không” thành 有不有, nhưng ở mức cơ bản nên nhớ thẳng mẫu 有沒有.

Không dùng 嗎 sau câu hỏi chính-phản

Câu hỏi chính-phản đã có ý “có hay không” rồi, nên thường không thêm 嗎 nữa.

Không tự nhiên	Tự nhiên
你要不要收據嗎？	你要不要收據？ ♬
你今天忙不忙嗎？	你今天忙不忙？ ♬

Các câu không tự nhiên chỉ dùng để so sánh lỗi, nên không thêm âm thanh và không đưa vào bảng từ vựng cuối bài.

So sánh với câu hỏi dùng 嗎

Câu hỏi với 嗎 và câu hỏi chính-phản thường có ý gần nhau. Người mới học có thể dùng một trong hai cách, nhưng không trộn hai cách trong cùng một câu.

Dùng 嗎	Dùng chính-phản	Tiếng Việt
你要收據嗎？ ♬	你要不要收據？ ♬	Bạn có cần biên lai không?
你今天忙嗎？ ♬	你今天忙不忙？ ♬	Hôm nay bạn có bận không?

Với người mới học, câu hỏi dùng 嗎 thường dễ tạo hơn. Câu hỏi chính-phản giúp câu nghe tự nhiên hơn trong nhiều tình huống giao tiếp.

Cách nhớ nhanh

Muốn hỏi	Mẫu chính-phản	Ví dụ
có muốn / cần không	要不要	你要不要收據？
có biết làm không	會不會	他會不會開車？
có tiện / bận không	Adj 不 Adj	這裡方不方便？
có hay không có	有沒有	你有沒有現金？

Từ vựng và câu ví dụ