[Học tiếng Trung nâng cao cho người Việt với ngữ pháp] Cách dùng 把

Bài liên quan:

把 dùng để nhấn mạnh cách xử lý một đối tượng đã xác định

把 ♬ là một cấu trúc rất đặc trưng của tiếng Trung. Nó đưa tân ngữ lên trước động từ để nhấn mạnh người nói đã xử lý đối tượng đó như thế nào, và thường có kết quả rõ sau hành động.

Mẫu cơ bản	Cách hiểu
Chủ ngữ + 把 + tân ngữ + động từ + kết quả / hướng / trạng thái	lấy / đem / xử lý đối tượng đó thành kết quả nào đó

Tiếng Trung	Tiếng Việt
我把表格填好了。 ♬	Tôi đã điền xong biểu mẫu rồi.
他把門打開了。 ♬	Anh ấy đã mở cửa ra rồi.

Trong hai câu này, 表格 và 門 là đối tượng đã xác định. Người nói quan tâm đến việc đối tượng đó đã được xử lý ra sao: biểu mẫu được điền xong, cửa được mở ra.

Tân ngữ sau 把 thường phải là đối tượng đã biết hoặc cụ thể

Câu 把 thường không dùng để giới thiệu một đối tượng hoàn toàn mới. Đối tượng sau 把 thường là thứ người nói và người nghe đã biết, đã nhắc đến, hoặc đủ cụ thể trong tình huống.

Phù hợp với 把	Vì sao?
把這份資料整理好 ♬	這份資料 là tài liệu cụ thể
把那扇門關上 ♬	那扇門 là cánh cửa đã xác định

Đây là điểm người Việt cần chú ý: tiếng Việt có thể nói “hãy xử lý một tài liệu”, nhưng tiếng Trung dùng 把 tự nhiên nhất khi đối tượng đã cụ thể.

Sau động từ thường cần có kết quả

Câu 把 thường không chỉ có động từ trống. Sau động từ thường cần thêm kết quả, hướng, số lượng, trạng thái mới hoặc thông tin cho thấy đối tượng đã thay đổi thế nào.

Chưa đủ tự nhiên	Tự nhiên hơn
我把表格填。	我把表格填好了。 ♬
他把門打。	他把門打開了。 ♬

Các câu ở cột trái chỉ dùng để so sánh lỗi, nên không thêm âm thanh và không đưa vào bảng từ vựng cuối bài. Điểm cần nhớ là: 把 thường cần một kết quả rõ.

把 thường đi với bổ ngữ kết quả

Cấu trúc 把 rất hay đi với các bổ ngữ kết quả như 好, 完, 到, 掉, 錯. Vì vậy, nếu đã học bổ ngữ kết quả, bạn sẽ thấy 把 dễ hiểu hơn.

Tiếng Trung	Kết quả	Tiếng Việt
我把資料整理好了。 ♬	整理好	Tôi đã sắp xếp tài liệu xong rồi.
他把名字寫錯了。 ♬	寫錯	Anh ấy viết sai tên rồi.
請把這一行刪掉。 ♬	刪掉	Vui lòng xóa dòng này đi.

Trong những câu này, trọng tâm không chỉ là “làm hành động”, mà là đối tượng sau 把 đã nhận một kết quả rõ.

把 có thể dùng với hướng di chuyển hoặc vị trí mới

Ngoài bổ ngữ kết quả, 把 cũng thường dùng khi hành động làm cho đồ vật thay đổi vị trí hoặc hướng.

Tiếng Trung	Tiếng Việt
請把椅子搬到外面。 ♬	Vui lòng chuyển ghế ra bên ngoài.
他把文件放進抽屜裡。 ♬	Anh ấy đặt tài liệu vào trong ngăn kéo.

Ở đây, 搬到外面 và 放進抽屜裡 nói vị trí mới của đối tượng sau hành động.

把 không phải lúc nào cũng cần dịch ra tiếng Việt

Trong tiếng Việt, câu có 把 thường không cần dịch thành “lấy” hay “đem” một cách máy móc. Nhiều khi chỉ cần dịch theo ý xử lý và kết quả.

Tiếng Trung	Không nên dịch cứng là	Nên hiểu là
我把表格填好了。 ♬	Tôi lấy biểu mẫu điền xong.	Tôi điền xong biểu mẫu rồi.
請把這一行刪掉。 ♬	Hãy lấy dòng này xóa đi.	Vui lòng xóa dòng này đi.

把 là dấu hiệu cấu trúc trong tiếng Trung. Khi dịch sang tiếng Việt, nên dịch cả câu theo nghĩa tự nhiên, không cần cố dịch riêng chữ 把.

Cách nhớ nhanh

Điều kiện thường gặp	Ví dụ
đối tượng cụ thể / đã biết	把表格、把這份資料、把那扇門
hành động có kết quả rõ	填好、打開、刪掉、寫錯
đối tượng bị xử lý hoặc thay đổi trạng thái / vị trí	把椅子搬到外面

Điểm quan trọng nhất: 把 dùng khi người nói muốn đưa một đối tượng cụ thể ra trước, rồi nói đối tượng đó được xử lý thành kết quả nào.

Từ vựng và câu ví dụ